Waty a lumeny – co mówi, jak jasno świeci lampa LED?

Jednym z najczęstszych pytań podczas zakupu oświetlenia jest: czy ta lampa będzie świecić wystarczająco jasno? Jeszcze kilka lat temu odpowiedź była stosunkowo prosta. Wystarczyło spojrzeć na moc żarówki wyrażoną w watach. Jeżeli żarówka miała 100W, można było spodziewać się mocnego światła. Jeśli miała 40W, dawała znacznie mniej światła.

Wraz z popularyzacją technologii LED sytuacja się zmieniła. Dziś dwie lampy o tej samej mocy mogą świecić z zupełnie różną jasnością. Dlatego podczas zakupu nowoczesnego oświetlenia LED należy zwracać uwagę przede wszystkim na lumeny, a nie wyłącznie na waty.

Co oznaczają waty?

Wat (W) jest jednostką mocy. Informuje o tym, ile energii elektrycznej pobiera lampa lub żarówka podczas pracy. Wbrew powszechnej opinii waty nie określają ilości światła.

Przykładowo:

• lampa LED 10W może świecić bardzo jasno,
• inna lampa LED 10W może świecić zauważalnie słabiej.

Obie pobierają taką samą ilość energii, ale generują różną ilość światła.

W praktyce oznacza to, że sama informacja o mocy nie pozwala ocenić, czy dana lampa LED będzie odpowiednia do salonu, kuchni czy jadalni.

Co oznaczają lumeny?

Lumen (lm) określa ilość światła emitowanego przez źródło światła. Im wyższa liczba lumenów, tym jaśniej świeci lampa.

To właśnie lumeny są obecnie najważniejszym parametrem pozwalającym porównywać jasność różnych lamp LED.

Najprościej można to zapamiętać w ten sposób:

• Waty = pobór energii
• Lumeny = ilość światła

Jeżeli zależy Ci na jasnym wnętrzu, zawsze sprawdzaj liczbę lumenów.

Dlaczego kiedyś wszyscy patrzyli na waty?

Przez wiele lat dominowały tradycyjne żarówki żarnikowe. Ich sprawność była stosunkowo podobna, dlatego większa moc oznaczała większą ilość światła.

Przykładowo:

• 40W świeciła słabiej niż 60W,
• 60W świeciła słabiej niż 100W.

W przypadku nowoczesnych źródeł LED zależność ta przestała być aktualna. Dzisiejsza żarówka LED o mocy około 8–10W może dawać podobną ilość światła jak tradycyjna żarówka 60W.

Najczęstszy błąd podczas zakupu lamp LED

Wiele osób nadal wybiera lampy wyłącznie na podstawie mocy. Widząc lampę o mocy 20W zakładają, że będzie świecić dwa razy mocniej od modelu 10W.

To nie zawsze prawda.

Znacznie ważniejsza jest liczba lumenów oraz skuteczność świetlna zastosowanych diod LED. To właśnie dlatego dwie lampy o identycznej mocy mogą dawać zupełnie różny efekt oświetleniowy.

Jak szybko ocenić jasność lampy LED?

Jeżeli oglądasz produkt w sklepie internetowym i chcesz błyskawicznie ocenić jego jasność, zwróć uwagę przede wszystkim na liczbę lumenów:

• około 500 lm – światło dekoracyjne lub dodatkowe,
• około 1000 lm – niewielkie pomieszczenia,
• około 2000 lm – standardowe oświetlenie pokoju,
• około 3000–4000 lm – jasne oświetlenie salonu lub jadalni,
• powyżej 5000 lm – bardzo mocne oświetlenie większych przestrzeni.

W kolejnej części pokażemy, jak lumeny przekładają się na tradycyjne żarówki oraz jak po liczbie lumenów w przybliżeniu określić moc lampy LED.

Jak lumeny przekładają się na tradycyjne żarówki?

Przez wiele lat większość osób kojarzyła jasność światła z mocą żarówki. Dziś producenci lamp LED podają przede wszystkim liczbę lumenów, dlatego warto wiedzieć, jak porównać nowe źródła światła do dawnych żarówek żarnikowych.

Dzięki temu łatwo ocenić, czego można spodziewać się po nowoczesnej lampie LED. Jeżeli producent podaje, że lampa generuje około 1500 lumenów, będzie świecić podobnie jak tradycyjna żarówka 100W.

Przykłady z życia

Załóżmy, że przez wiele lat używałeś żyrandola wyposażonego w pięć żarówek 60W.

Każda taka żarówka dawała około 800 lumenów.

Obliczenie wygląda następująco:

5 × 800 lm = 4000 lm

Oznacza to, że nowoczesna lampa LED o strumieniu świetlnym około 4000 lumenów zapewni bardzo zbliżoną ilość światła.

To właśnie dlatego podczas wymiany starego oświetlenia na LED warto porównywać lumeny, a nie waty.

Jak po lumenach określić moc lampy LED?

Nowoczesne lampy LED osiągają zazwyczaj skuteczność świetlną od około 80 do nawet 150 lumenów z jednego wata pobieranej energii.

Dzięki temu można w przybliżeniu oszacować moc lampy na podstawie liczby lumenów.

Przykład:

Jeżeli lampa LED generuje 3000 lumenów i pobiera 24W energii, oznacza to skuteczność świetlną wynoszącą:

3000 lm ÷ 24W = 125 lm/W

Jest to bardzo dobry wynik świadczący o wysokiej wydajności zastosowanych diod LED.

Im więcej lumenów z jednego wata, tym lepiej

Jednym z najważniejszych parametrów nowoczesnego oświetlenia LED jest skuteczność świetlna wyrażana jako lm/W.

Pokazuje ona, ile światła lampa potrafi wygenerować z jednego wata pobieranej energii.

Obie lampy pobierają dokładnie tyle samo energii, ale druga daje o 50% więcej światła.

Dlatego podczas porównywania lamp warto zwracać uwagę nie tylko na moc i liczbę lumenów, ale również na skuteczność świetlną.

Im więcej lumenów przypada na jeden wat, tym bardziej energooszczędna jest lampa i tym niższe będą koszty jej użytkowania.

Czy więcej watów zawsze oznacza więcej światła?

Nie. W przypadku nowoczesnych lamp LED zdecydowanie ważniejsze są lumeny. Dwie lampy o tej samej mocy mogą świecić zupełnie inaczej, ponieważ wykorzystują różne diody LED, różne zasilacze oraz różne rozwiązania optyczne.

Dlatego najlepszą metodą porównywania lamp LED jest sprawdzanie liczby lumenów oraz skuteczności świetlnej wyrażonej w lm/W.

W kolejnej części pokażemy, ile lumenów warto wybrać do salonu, kuchni, sypialni i jadalni oraz jak uniknąć zakupu lampy, która okaże się zbyt słaba.

Ile lumenów potrzeba do poszczególnych pomieszczeń?

Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest: ile lumenów powinna mieć lampa LED? Niestety nie istnieje jedna uniwersalna odpowiedź. Wszystko zależy od wielkości pomieszczenia, wysokości sufitu, kolorystyki wnętrza oraz liczby dodatkowych źródeł światła.

Można jednak przyjąć orientacyjne wartości, które sprawdzają się w większości domów i mieszkań.

Jeżeli pomieszczenie ma ciemne ściany, wysokie sufity lub duże przeszklenia, warto wybrać lampę o większej liczbie lumenów.

Dlaczego jedna lampa 3000 lm świeci inaczej niż druga?

To pytanie często zaskakuje klientów. Dwie lampy mogą mieć identyczną liczbę lumenów, a mimo to sprawiać wrażenie, że świecą inaczej.

Wpływa na to kilka czynników:

• kąt świecenia diod LED,
• kolor klosza,
• mleczny lub przezroczysty dyfuzor,
• kierunek emisji światła,
• barwa światła.

Przykładowo lampa emitująca światło głównie w dół może wydawać się jaśniejsza nad stołem niż lampa o tej samej liczbie lumenów rozpraszająca światło we wszystkich kierunkach.

Barwa światła również ma znaczenie

Przy ocenie jasności wiele osób zapomina o temperaturze barwowej.

Światło neutralne i zimne jest zazwyczaj odbierane jako jaśniejsze od światła ciepłego, nawet jeśli liczba lumenów pozostaje identyczna.

Jak nie kupić zbyt słabej lampy LED?

Przed zakupem warto wykonać trzy proste kroki:

1. Sprawdź liczbę lumenów.
2. Porównaj ją z wielkością pomieszczenia.
3. Zwróć uwagę na skuteczność świetlną wyrażoną w lm/W.

Jeżeli producent podaje jedynie moc lampy, a nie informuje o liczbie lumenów, trudno rzetelnie ocenić ilość światła. Renomowani producenci zawsze podają oba parametry.

Najważniejszy wniosek

Podczas zakupu nowoczesnego oświetlenia LED nie należy kierować się wyłącznie mocą wyrażoną w watach. Waty informują jedynie o poborze energii elektrycznej. O tym, jak jasno świeci lampa LED, decydują przede wszystkim lumeny.

Jeżeli chcesz szybko ocenić ilość światła, pamiętaj prostą zasadę:

waty pokazują zużycie prądu, a lumeny pokazują ilość światła.

Im więcej lumenów generuje lampa przy tej samej mocy, tym jest bardziej wydajna, bardziej energooszczędna i tańsza w użytkowaniu. Dlatego porównując lampy LED, zawsze warto zacząć od sprawdzenia liczby lumenów, a dopiero później zwracać uwagę na moc wyrażoną w watach.